Pożary w Hiszpanii 2026: Kto wypłaci odszkodowanie, co obejmuje ubezpieczenie i na jaką pomoc mogą liczyć poszkodowani? (Część I)

(Foto: Atlantic Ambience)

Hiszpania przeżywa jeden z najtrudniejszych sezonów pożarów lasów w swojej najnowszej historii. Rekordowe temperatury, wielotygodniowa susza oraz silny wiatr sprawiły, że ogień w krótkim czasie zniszczył tysiące hektarów lasów, setki budynków mieszkalnych, gospodarstw rolnych i przedsiębiorstw. W wielu regionach kraju konieczna była ewakuacja mieszkańców, a dla wielu rodzin pożary oznaczały utratę dorobku całego życia.

Według danych programu Copernicus oraz Europejskiego Systemu Informacji o Pożarach Lasów (European Forest Fire Information System – EFFIS) Hiszpania należy w 2026 roku do państw Unii Europejskiej najbardziej dotkniętych pożarami. Największe straty odnotowano we wspólnotach autonomicznych Kastylia i León (Castilla y León), Kastylia-La Mancha (Castilla-La Mancha), Wspólnota Walencka (Comunitat Valenciana), Andaluzja (Andalucía) oraz Wspólnota Madrytu (Comunidad de Madrid).

Przeczytaj także: Hiszpania ogłasza stan wyjątkowy. Pożar pod Madrytem wymknął się spod kontroli

Rosnąca liczba poszkodowanych sprawiła, że UNESPA (Unión Española de Entidades Aseguradoras y Reaseguradoras) – Hiszpański Związek Firm Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych – opublikował specjalny dokument zawierający odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące odszkodowań po pożarach. Organizacja wyjaśnia, kto odpowiada za wypłatę świadczeń, jakie polisy obejmują szkody spowodowane ogniem oraz jakie prawa przysługują właścicielom domów, przedsiębiorcom i rolnikom.

Dla Polaków mieszkających w Hiszpanii informacje te mają szczególne znaczenie. W dokumentach ubezpieczeniowych oraz podczas kontaktu z agentem lub doradcą pojawiają się hiszpańskie nazwy polis i procedur, których znajomość może znacznie ułatwić dochodzenie swoich praw.

Za szkody odpowiada prywatny ubezpieczyciel, a nie państwowy fundusz

Jednym z najczęściej powtarzanych błędnych przekonań jest to, że odszkodowania za szkody spowodowane pożarami lasów wypłaca Consorcio de Compensación de Seguros (CCS), czyli hiszpański Konsorcjum Odszkodowań Ubezpieczeniowych.

Jak wyjaśnia UNESPA, jest to nieprawda.

Pożary lasów nie należą do katalogu tzw. ryzyk nadzwyczajnych (Riesgos Extraordinarios), za które odpowiada Consorcio de Compensación de Seguros. Instytucja ta zajmuje się przede wszystkim szkodami spowodowanymi przez powodzie, trzęsienia ziemi, erupcje wulkanów, niektóre ekstremalne zjawiska atmosferyczne oraz akty terroryzmu.

Przeczytaj także: Tanie okazuje się też dobre, gdy w Hiszpanii chodzi o zdrowie

W przypadku pożaru odpowiedzialność za likwidację szkody spoczywa na prywatnym towarzystwie ubezpieczeniowym (Aseguradora), z którym właściciel nieruchomości lub pojazdu zawarł umowę ubezpieczenia.

Oznacza to, że zakres ochrony oraz wysokość odszkodowania zależą od rodzaju wykupionej polisy i zapisów zawartych w umowie.

Zakres ochrony zależy od rodzaju wykupionej polisy

Hiszpański rynek ubezpieczeniowy oferuje kilka rodzajów polis obejmujących szkody spowodowane pożarem. W większości przypadków są to tzw. polisy wieloryzykowe (Seguro Multirriesgo), które chronią przed wieloma zdarzeniami losowymi, w tym przed ogniem.

Najczęściej spotykane produkty to:

Seguro de Hogar – ubezpieczenie domu lub mieszkania,
Seguro de Comunidad de Propietarios – ubezpieczenie wspólnoty mieszkaniowej,
Seguro de Comercio – ubezpieczenie sklepu lub lokalu handlowego,
Seguro de Industrias – ubezpieczenie zakładów przemysłowych,
Seguro Agrario (Agroseguro) – ubezpieczenie gospodarstw rolnych, upraw i hodowli,
Seguro de Automóvil – ubezpieczenie samochodu,
Seguro de Vida – ubezpieczenie na życie,
Seguro de Accidentes – ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków,
Seguro de Responsabilidad Civil (RC) – ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej.

Każdy z tych produktów chroni inny rodzaj majątku i posiada własny zakres odpowiedzialności, dlatego po wystąpieniu szkody pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie warunków zawartej umowy.

Dom i mieszkanie – co obejmuje Seguro del Hogar?

Największą grupę poszkodowanych podczas pożarów stanowią właściciele domów i mieszkań. Właśnie dlatego najważniejszą rolę odgrywa Seguro de Hogar, czyli ubezpieczenie nieruchomości.

Przeczytaj także: 7 kluczowych kwestii, o których musisz pamiętać przy sprzedaży nieruchomości w Hiszpanii

Standardowa polisa obejmuje szkody spowodowane:

• pożarem (incendio),
• dymem (daños por humo),
• wybuchem (explosión),
• działaniami prowadzonymi podczas akcji gaśniczej,
• zalaniem powstałym podczas gaszenia pożaru,
• usunięciem zniszczonego mienia,
• uprzątnięciem gruzu (desescombro),
• zabezpieczeniem budynku po pożarze,
• odtworzeniem dokumentów zniszczonych w wyniku pożaru.

Większość polis obejmuje dwa podstawowe elementy ochrony.

Pierwszym z nich jest Continente, czyli elementy konstrukcyjne budynku. Ochroną objęte są między innymi ściany, dach, stropy, okna, drzwi, garaż, instalacje elektryczne i wodno-kanalizacyjne oraz wszystkie stałe elementy konstrukcyjne nieruchomości.

Drugim elementem jest Contenido, czyli wyposażenie domu lub mieszkania. W tej części ubezpieczenie obejmuje meble, sprzęt RTV i AGD, komputery, elektronikę, odzież, wyposażenie kuchni, sprzęt sportowy oraz inne przedmioty codziennego użytku znajdujące się w nieruchomości.

To właśnie rozróżnienie pomiędzy Continente i Contenido ma ogromne znaczenie podczas likwidacji szkody. W praktyce zdarza się, że właściciel ubezpieczył sam budynek, zapominając o wyposażeniu, lub odwrotnie. W efekcie część strat może nie zostać objęta odszkodowaniem.

Kiedy ubezpieczyciel pokryje koszty hotelu lub wynajmu mieszkania?

Po dużym pożarze często okazuje się, że budynek nie nadaje się do dalszego zamieszkania. W takiej sytuacji wiele polis Seguro de Hogar przewiduje dodatkową ochronę określaną jako Cobertura por inhabitabilidad, czyli ochronę z tytułu czasowej niezdatności nieruchomości do użytkowania.

Jeżeli rzeczoznawca potwierdzi, że dom lub mieszkanie nie może być zamieszkiwane, ubezpieczyciel może pokryć koszty:

• pobytu w hotelu,
• wynajmu mieszkania,
• transportu rodziny,
• relokacji,
• magazynowania mienia,
• innych uzasadnionych wydatków wynikających z warunków polisy.

Zakres tej pomocy zależy od zapisów konkretnej umowy, dlatego warto zachowywać wszystkie rachunki i faktury dokumentujące poniesione koszty.

Przeczytaj także: Na lądzie, pod wodą, w kosmosie: Orange Cyberdefense wzmacnia pozycję w Hiszpanii

W drugiej części artykułu

W kolejnej części wyjaśnimy:

Kiedy pożar samochodu jest objęty polisą Seguro de Automóvil,
Jak działa Agroseguro dla rolników,
kiedy można dochodzić odszkodowania z Seguro de Responsabilidad Civil (RC),
Od czego zależy wysokość odszkodowania,
Jakie terminy obowiązują przy zgłaszaniu szkody zgodnie z Ley 50/1980 de Contrato de Seguro,
Jak wygląda procedura likwidacji szkody krok po kroku, oraz z jakiej pomocy publicznej mogą skorzystać osoby poszkodowane przez pożary w Hiszpanii.